Dołącz do czytelników
Brak wyników

Strefa rodzica

13 lipca 2022

Niepełnosprawne dziecko - jak zadbać o jego potrzeby emocjonalno-psychiczne?

0 76

Każdy dobry rodzic ma świadomość tego, jak wiele pracy i zaangażowania musi włożyć, aby zadbać o potrzeby dziecka. A co, gdy ukochane dziecko zmaga się z niepełnosprawnością? Liczba obowiązków i niezbędnej uwagi mnoży się – i to wielokrotnie. Potrzeby pociechy, najczęściej fizyczne, wysuwają się na pierwszy plan. Może to przysłonić inne sfery życia dziecka jak zdrowie emocjonalne. Jak do tego nie dopuścić i zachować niezbędną równowagę?

Sztuka równowagi

W kwestii wychowywania czy opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem nie ma idealnych rozwiązań, czy zasad. Każda sytuacja jest inna, podobnie jak poziom niepełnosprawności, warunki i możliwości rodziców, a także wsparcie zewnętrzne udzielane rodzinie. Są jednak pewne wskazówki, które mogą się sprawdzić w większości sytuacji i usprawnić dążenie do stosunkowo normalnego życia. Opieka i wychowanie dziecka ze specjalnymi potrzebami to lawina różnych obowiązków, wyzwań i wyrzeczeń, ale należy pamiętać, że nawet w najtrudniejszej sytuacji należy szukać równowagi i źródła szczęścia. W przeciwnym razie atmosfera rodzinna będzie przesiąknięta zmartwieniami, złym nastawieniem, poczuciem beznadziejności, a to zdecydowanie wpłynie negatywnie na stan emocjonalny niepełnosprawnego dziecka. Jak zatem wesprzeć niepełnosprawne dziecko nie tylko pod względem fizycznym, ale i psychicznym?

Zidentyfikuj konkretne potrzeby i sposób ich zaspokajania

Niepełnosprawność dziecka wpływa na wszystkich członków rodziny, a w szczególności na rodziców. Jednak, aby mogli zadbać o komfort psychiczny dziecka, muszą w pierwszej kolejności zadbać o własny stan emocjonalny. Nie jest to łatwe, ale możliwe. Jeśli dziecko zobaczy, że rodzice są załamani jego ograniczeniami, samo również nie uwierzy w swoje możliwości i może to powodować powstawanie stanów depresyjnych. Aby tego uniknąć, warto zastosować kilka zasad. Uwaga: poniższe rady należy dostosować do indywidualnej sytuacji rodziny i niepełnosprawności dziecka. Z powodu licznych możliwości, nie jesteśmy w stanie przedstawić w artykule porad dla każdego życiowego scenariusza.

Niech się śmieją!

Dyskryminacja ze strony rówieśników czy ich rodzin to częsty powód załamania, czy negatywnych myśli wśród niepełnosprawnych dzieci. Niestety nie da się w magiczny sposób usunąć dyskryminacji czy wyśmiewania, ale można uodpornić dziecko na podobne sytuacje. W jaki sposób? Nie wystarczy zwykłe „nie przejmuj się”. Często niezbędna jest pomoc psychologiczna, ale własne doświadczenie może również przynieść pokrzepienie i wsparcie. Jeśli jako rodzic nie borykasz się z niepełnosprawnością, ale w dzieciństwie doświadczyłeś prześladowań rówieśniczych, koniecznie opowiedz o tym swojemu dziecku! Dzięki temu zobaczy, że niektórzy „prześladowcy” nie patrzą czy ktoś jest zdrowy, czy nie, a zwyczajnie szukają u innych słabego punkty, aby mogli poczuć się lepiej.

Rozmowa i szczerość

Zachęć dziecko, by nie tłumiło swoich emocji i zapewnij, że zawsze chętnie go wysłuchasz. Rozmowa na ciężkie tematy czy wyrzucenie z siebie negatywnych myśli są niezwykle oczyszczające. Zadbaj o miłą i przyjacielską atmosferę do rozmowy i postaraj się poznać myśli oraz uczucia dziecka. Ułatwić Ci to mogą pomoce dydaktyczne, bajki terapeutyczne o emocjach oraz poradniki z zakresu psychoedukacji.  

Grono przyjaciół

Jako rodzic zadbaj o kontakt dziecka z rówieśnikami. Istotne jest, aby miało mieszane towarzystwo, a nie jedynie podobne sobie (pod kątem niepełnosprawności) czy wręcz przeciwnie. Dlaczego to takie ważne? Bo społeczeństwo składa się z wielu osób, a nasza pociecha powinna umieć odnaleźć się wśród różnych okoliczności. Znajomość jedynie z dziećmi z ograniczeniami może mimowolnie je “zaszufladkować” i sprawić, że nie odnajdzie się wśród osób w pełni zdrowych. Jeśli jednak otoczenie naszej pociechy będzie składać się z osób zdrowych, może poczuć się ona niezrozumiana. Różnorodność towarzystwa zapewni mu równowagę emocjonalną, nauczy zaakceptować swoje ograniczenia i eksponować możliwości.

Pasje i talenty

Koniecznie wspieraj poszukiwanie i rozwijanie talentów dziecka na miarę jego możliwości. Lubi malować albo ma aktorskie powołanie? Nie tylko zapewnij mu odpowiednie narzędzia, ale zobacz, czy nie zainteresuje go jakieś kółko artystyczne. Uświadamiaj je także, że świat się zmienia i staje postępowy. Aktorem można zostać pomimo niepełnosprawności, tak samo jak malarzem czy nawet sportowcem. Pomóż dziecku odnaleźć coś, co odrywa je od negatywnych myśli, sprawia mu radość i wspieraj w dążeniu do spełniania marzeń lub konkretnego celu!

Nie zwlekaj z szukaniem pomocy!

A co jeśli dziecko już zmaga się ze stanem depresyjnym lub negatywnym myśleniem z powodu swojej niepełnosprawności? Nie czekaj, aż samoistnie poprawi mu się nastrój. Niekiedy okresowa psychoterapia jest kluczem do odnalezienia równowagi emocjonalnej. Poza tym specjalista może podpowiedzieć Ci, jakie indywidualne rozwiązania zastosować w Waszym przypadku i wesprzeć Twoje działania oraz stan emocjonalny. Psychoterapia może stanowić „doładowanie” emocjonalnych akumulatorów, dzięki czemu całą rodziną znów będziecie mogli patrzeć pozytywnie w przyszłość.

Wytrwałość i rutyna kluczem do szczęścia

Dbanie o potrzeby emocjonalne dziecka – każdego dziecka, nie tylko tego z niepełnosprawnościami – powinno być stałym elementem naszej codzienności. Jeśli przypomnimy  sobie o tym tylko co jakiś czas, przy wybiórczych okazjach, to niestety nie osiągniemy sukcesu w trosce o sferę emocjonalną naszej pociechy. Tak, jak o potrzeby fizyczne, tak o emocje dziecka należy dbać każdego dnia i przy każdej okazji. Pamiętajmy też, że wraz z rozwojem i dorastaniem potrzeby psychiczno-emocjonalne dziecka także ulegają zmianom, dlatego musimy nadążać za całym tym procesem. Dzięki temu nasze dziecko pomimo niepełnosprawności będzie silne psychicznie i z większą łatwością pokona wszelkie przeciwności czy trudy życiowe, które staną na jego drodze.

Przypisy