Alergie pokarmowe u dzieci a żywienie w przedszkolu

Strefa rodzica

Niekiedy rodzice obawiają się, czy alergia pokarmowa dziecka nie stanie na przeszkodzie do przyjęcia go do przedszkola. Inni zastanawiają się, czy ich wymagania żywieniowe na pewno będą respektowane przez personel placówki. Takie wątpliwości nie są jednostkowe, a  alergie pokarmowe u dzieci nie są rzadkością. Czy jest się czym martwić? Jak wyglądają żywieniowo-przedszkolne realia i co jest niezbędne, by mały alergik miał zapewnioną odpowiednią opiekę pokarmową? 

 

Alergia pokarmowa czy nietolerancje pokarmowe wśród dzieci są częstą zmorą rodziców. Rozszerzanie diety czy stopniowe wprowadzanie produktów wiąże się ze stałą obserwacją dziecka i jego organizmu oraz stresem rodziciela. Przygotowywanie posiłków obejmuje dodatkowy nakład pracy, a także opracowanie ścisłego planu żywieniowego. Oprócz tego w zależności od natężenia alergii, dziecko może cierpieć na różne alergiczne dolegliwości. Po spożyciu alergenu mogą nastąpić ciężkie biegunki, trudne do wyleczenia plamy i wysypki, a w najgorszym przypadku trudności z oddychaniem i wstrząs anafilaktyczny. Nic dziwnego, że rodzice małych alergików stoją przed dylematem, czy posłać dziecko do przedszkola. Warto zatem w tym zakresie dowiedzieć się, jakie są możliwości rozwiązania tego problemu i co gwarantują regulacje prawne. 

Alergik w przedszkolu – przepisy prawne

Patrząc od strony przepisów prawnych, możemy zauważyć, że skupiają się one w dużej mierze na jakości produktów i wytycznych, które muszą spełniać, aby mogły być wykorzystane w żywieniu dzieci. Jeśli jednak chodzi o stosowanie diet eliminacyjnych, regulacje prawne nie normują sztywno tych kwestii, dlatego w każdej placówce kwestia indywidualnego żywienia dziecka może być inaczej zorganizowana. Możemy jednak posiłkować się Ustawą, z dnia 14 grudnia 2016 roku art. 155 – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148 ze zm.) – gdzie określono, że aby zapewnić dziecku, podczas pobytu w publicznym przedszkolu czy innej placówce o charakterze opieki przedszkolnej, odpowiedniej opieki, odżywiania czy metod opiekuńczo-wychowawczych, rodzic dziecka zobowiązany jest przekazać dyrektorowi przedszkola dane o stanie zdrowia, diecie i rozwoju psychofizycznym dziecka. Oznacza to, że Dyrektor powinien uwzględnić wymagania rodziców, a patrząc na art. 108 ust. 1 pkt 4 (ustawy Prawo oświatowe) ma obowiązek zapewnić posiłek wszystkim dzieciom – również tym z alergiami pokarmowymi. Zatem przyjęcie do przedszkola dziecka z alergiami pokarmowymi – z prawnego punktu widzenia – nie powinno stanowić problemu.

POLECAMY

 

Alergia pokarmowa a przedszkole

W praktyce nie zawsze wszystko wygląda tak idealnie i kolorowo, ale nie jest też “beznadziejnie”. Kluczowa jest współpraca pomiędzy rodzicami a Dyrektorem i personelem placówki. Podczas zapisów czy rekrutacji na samym wstępie poinformuj Dyrektora, że Twoja pociecha wymaga specjalnego planu żywieniowego. Niekiedy bywa tak, że placówka pomimo szczerych chęci, nie będzie w stanie zapewnić modyfikacji posiłków (brak funduszy, ograniczony personel itp.). Wówczas gmina powinna wskazać inne przedszkole, które zapewni dziecku odpowiednie żywienie. Może to zrobić poprzez modyfikację posiłku dla danego dziecka w kuchni przedszkolnej lub skorzystać z cateringu zewnętrznego dla danego ucznia.

Aby jednak tak było, koniecznie ze swojej strony powinieneś:

  1. Przygotować i dostarczyć na samym początku roku szkolnego dokładny spis alergenów lub nietolerancji pokarmowych dziecka. Również w przypadku nietypowych przypadłości żywieniowych pociechy jak na przykład neofobia żywieniowa, dokładny opis „żywieniowego problemu” i ewentualne metody, które mu przeciwdziałają (np. zabawy czy rymowanki podczas jedzenia, dzięki którym dziecko jest w stanie dokończyć posiłek).
  2. Dołączyć do dokumentacji dziecka wszelkie zalecenia lekarza/dietetyka i spis niepożądanych objawów, jakie mogą nastąpić w przypadku spożycia szkodliwego alergenu. 
  3. Jeśli nastąpi zmiana w diecie Twojej pociechy w czasie roku szkolnego, koniecznie o tym poinformuj (na piśmie) personel placówki.

Czego w zamian możesz oczekiwać od placówki? 

Dyrektor przedszkola powinien zadbać, aby cały personel był poinformowany o wymaganiach żywieniowych każdego podopiecznego, a także zadbać, aby miał wgląd w aktualną listę alergenów. Dobrym pomysłem jest przygotowanie “instrukcji awaryjnej”, jak udzielić dziecku pierwszej pomocy w przypadku wystąpienia reakcji alergicznej. Oprócz tego Dyrektor powinien zapewnić personelowi kuchennemu – jeśli modyfikacja posiłków następuje w kuchni placówki – odpowiednich pomocy żywieniowych w postaci profesjonalnych opracowań i jadłospisów.   

Wiele placówek, aby dodatkowo zadbać o bezpieczeństwo żywieniowe swoich wychowanków, zabrania rodzicom wnoszenia dodatkowych, pozaprogramowych posiłków na teren przedszkola, a w przypadku poczęstunku urodzinowego wymaga otrzymania oficjalnej zgody od Dyrekcji lub Zarządu. Dzięki temu uniknie się sytuacji, w której dziecko poczęstuje się posiłkiem (od kolegi lub koleżanki), które zawiera szkodliwe dla niego alergeny. 

Opiekunki przedszkolne powinny zawsze upewnić się, że uczeń z alergią dostał odpowiedni wariant posiłku i spożył wyłącznie przeznaczony dla niego przydział – wiemy bardzo dobrze, że dzieci w swojej życzliwości potrafią dzielić się swoimi posiłkami lub wymieniać nielubianymi potrawami i mimo że są to cechy koleżeńskości, to jednak w tym przypadku może się to okazać bardzo niebezpieczne. 

Pamiętaj dodatkowo, że przedszkole nie ponosi odpowiedzialności za spożycie przez dziecko alergenów, które nie zostały przez Ciebie wymienione w liście lub zaktualizowane, dlatego ważne jest, abyś przygotował dokładną dokumentację i wytyczne dotyczące żywienia Twojego dziecka. 

Widzimy zatem, że wyżywienie alergika w przedszkolu wymaga obopólnych wysiłków i przestrzegania ustalonych reguł, jednak nie powinno stanowić problemu w aspekcie rekrutacyjnym i funkcjonalnym dziecka. Jeśli jako rodzic dalej masz pewne obawy, śmiało porozmawiaj o nich z dyrekcją danej placówki. Udzieli Ci ona wszelkich niezbędnych odpowiedzi i ustali z Tobą procedury, które zapewnią Ci spokój emocjonalny, a Twojemu dziecku zaoferują najlepszą opiekę żywieniową.

Bibliografia: 

  1. Alergie pokarmowe i zasady żywienia dzieci w przedszkolu – aspekty prawne i praktyczne Poradnik dla: dyrektora przedszkola, intendenta i rodziców, Joanna Molka Michał Łyszczarz Bożena Winczewska. 

  2. Dziecko alergiczne w przedszkolu Montessori, Ewa Barbara Gutowska.
  3. Zdrowe żywienie w przedszkolu, Wydawnictwo Forum Media. 
  4. Diety eliminacyjne u dzieci, Elżbieta Krzesiek.
  5. Zasady żywienia dzieci w wieku przedszkolnym z dietą pokarmową w Przedszkolu Publicznym „Bajkowa Przystań” w Ińsku.
  6. Rekomendacje dla realizatorów żywienia z zakresu zasad prawidłowego żywienia dzieci w przedszkolach, pod redakcją prof. dr hab. n. biol. Jadwigi Charzewskiej.

 

Przypisy